Van draad tot draagbaar: zo brei je een basissok (4ply)

Sokken breien: het klinkt misschien als iets wat je oma vroeger deed bij de openhaard, maar geloof me… Het is verrassend leuk (en behoorlijk verslavend)! In deze blog leer ik je stap voor stap hoe je zelf een simpele, comfortabele basissok breit met 4ply sokkenwol. Geen ingewikkelde technieken of magische trucs, gewoon een duidelijk patroon en een beetje geduld. Voor je het weet, heb je een sok op je naald! Dus pak je wol, zet een lekkere kop koffie of thee, en laten we beginnen aan jouw sokkenavontuur.

Benodigdheden

• Een bol 4ply sokkenwol (stekenverhouding van ongeveer 30st x 42nld voor 10x10cm, zoals Opal Uni 4draads);

• 2,5mm sokkennaalden;

• Stekenmarkeerders;

• Schaartje;

• Maasnaald.

Optioneel

• Wolwasmiddel, zoals Eucalan;

• Sockblockers om je sokken mooi in vorm te spannen.

Voor je begint

Voor je enthousiast aan je sok begint, is het slim om eerst een klein proeflapje te breien. Zo weet je zeker dat je stekenverhouding klopt en je sok straks niet verandert in een pantoffel of misschien wel een kindersok.

• Valt je proeflapje te klein uit? Pak dan breinaalden die een maatje groter zijn.

• Is je lapje juist te groot? Dan kun je beter met een kleinere naald aan de slag gaan.

Deze uitleg is geschreven met de CraSyTrio naalden van Addi (beschikbaar in metaal of bamboe) in gedachten – oftewel breien met 3 flexibele naaldjes. Lekker handig en snel, als je het mij vraagt! Maar maak je geen zorgen: als jij liever werkt met een rondbreinaald of met de klassieke 5 sokkennaalden, dan kan dat natuurlijk ook gewoon. Het is dan alleen een kwestie van de steken over een ander aantal naalden verdelen.

Afkortingen

• 1R/1AV: 1 steek recht breien, 1 steek averecht breien;

• 2R/2AV: 2 steken recht breien, 2 steken averecht breien;

• GK: goede kant;

• VK: verkeerde kant;

• SSK: slip slip knit. Haal twee steken één voor één recht af. Steek de linker breinaald van links naar rechts door de twee afgehaalde steken en brei ze samen door de achterste lus;

• PM: plaats markeerder.

Matentabel

De onderstaande matentabel is een handige richtlijn om je op weg te helpen, maar ieder paar voeten is uniek. Daarom is het slim om je gebreide sok tussendoor even te passen terwijl je breit. Zo weet je zeker dat hij straks als gegoten zit, want niemand wil eindigen met een sok die spontaan tot kniekous promoveert!

Bijbehorende stekenproef is ongeveer 30st x 42nld voor 10x10cm:

Werkbeschrijving

Boord

Zet benodigd aantal steken + 1 steek op voor een sok in jouw maat (zie bovenstaande tabel). Verdeel ze over het gewenste aantal breinaalden. Om je breiwerk in het rond te sluiten, check je eerst of de opgezette steken niet zijn gaan draaien. Als dit wel het geval is, draai je ze totdat ze weer allemaal dezelfde kant op liggen. Haal dan de eerste opgezette steek averecht af. Daarna haal je de laatste opgezette steek óver de averecht afgehaalde steek heen. Trek de draad strak, en je breiwerk is nu netjes gesloten!

Mocht je op een rondbreinaald breien, is het handig om nu een stekenmarkeerder te plaatsen. Zo weet je precies wanneer je aan een nieuwe toer begint.

Brei een 1R/1AV boord tot je 4 cm gebreid hebt. Hoge wreef? Kies dan voor een 2R/2AV boord: dit zorgt voor wat meer rekbaarheid in je sok.

Been

Nadat je de boord gebreid hebt, is het tijd om aan het been te beginnen. Aangezien we in het rond breien, hoef je alleen maar recht te breien (over makkelijk gesproken!). Ik brei meestal zo’n 12cm, maar dit kan naar eigen smaak natuurlijk aangepast worden.

Hiel

Nu beginnen we aan het meest ‘’lastige’’ deel van het breien van een sok: de hiel. Er zijn verschillende manieren om een hiel te breien, de één wat moeilijker dan de ander. Voor deze basissok leg ik de verstevigde hiel uit: dit is een hiel die minder snel slijt en een gemakkelijke instap heeft, ook als je een hoge wreef hebt.

De hiel bestaat uit drie onderdelen: het lapje, de bocht en de spie. Ze worden gebreid op de helft van het aantal opgezette steken. We gaan er samen stap voor stap doorheen.

Stap 1: het lapje

• Toer 0: Brei de hielsteken recht. Dit is de helft van het aantal opgezette steken.

• Toer 1 (VK): Keer je werk. Brei de eerste steek recht. Brei dan averecht tot de laatste

  steek en haal de laatste steek averecht af met de draad naar voor. Keer het werk.

• Toer 2 (GK): Brei 1 steek recht, haal 1 steek averecht af: herhaal * tot de laatste steek. Haal de laatste steek averecht af met de draad naar voor. Keer het werk.

Herhaal toer 1 en 2 totdat het totaal aantal toeren gelijk is aan het aantal steken op je hielnaald(en). Een voorbeeld: brei je een sok met 64 steken, dan staan er 32 steken op je hielnaald(en). Je herhaalt toer 1 en 2 in dat geval nog 15 keer. Zo kom je uit op 32 toeren in totaal, waarbij er aan beide zijkanten 16 duidelijke randsteken ontstaan. Zorg ervoor dat je eindigt met een toer aan de GK van het werk.

Stap 2: de bocht

• Toer 1: Haal de eerste steek averecht af met de draad aan de achterkant van het werk. Brei vervolgens averecht tot je halverwege de hielnaald bent. Brei daarna 2 steken averecht samen, gevolgd door nog 1 steek averecht breien. Keer het werk.

• Toer 2: Haal de eerste steek averecht af, brei dan 1 steek recht. Maak een SSK (slip, slip, knit) en brei nog 1 steek recht. Keer het werk.

• Toer 3:Haal de eerste steek averecht af en brei averecht tot je bij de steek vóór de opening die zich heeft gevormd aankomt. Brei vervolgens 2 steken averecht samen en nog 1 steek averecht. Keer het werk.

• Toer 4: Haal de eerste steek averecht af en brei recht tot je bij de steek vóór de opening aankomt. Voor een SSK uit en brei daarna nog 1 steek recht. Keer het werk.

Blijf toer 3 en 4 herhalen tot je bocht gevormd is. Je sluit dit gedeelte af met een naald aan de GK, waarbij je als laatste nog een SSK breit aan het einde van de naald.

Stap 3: de spie

De volgende stap is steken opnemen langs de zijkant van het hiel-lapje. Steek je naald steeds onder beide lusjes van de duidelijke kantsteken. Net voordat je bij de wreefnaald bent, neem je nog 2 extra steken op in de hoek: dit helpt om gaatjes te voorkomen. Plaats nu een stekenmarkeerder (PM). Brei alle steken op de wreefnaald recht. Plaats nu opnieuw een stekenmarkeerder (PM).

Begin met twee extra steken op te nemen in de hoek om ook hier gaatjes tegen te gaan. Neem vervolgens langs de tweede zijkant van het lapje op dezelfde manier steken op: onder beide lusjes van de kantsteken.

Vanaf dit punt ga je weer in het rond verder breien. Dit houdt in dat je alle steken recht breit. Het is nu ook tijd om te gaan minderen in de spie. Dat doe je als volgt:

• Vlak voor de markeerder van de wreefnaald: brei de laatste 2 steken samen recht.

• Vlak na de markeerder van de wreefnaald: brei de eerste 2 steken samen met een SSK.

Herhaal deze minderingen in elke toer totdat je weer terug bent op het oorspronkelijke aantal steken waarmee je de sok begonnen bent.

Voet

Het breien van de voet is simpel: het is nu een kwestie van rechtbreien totdat je de gewenste voetlengte hebt bereikt. Dit kan je meten met een sokkenliniaal, maar door de sok tussendoor te passen heb je dit hulpmiddel niet nodig. Wanneer de sok de basis van de grote teen bereikt, is dit voor de meeste mensen het moment om aan de minderingen van de teen te beginnen. Is de tweede (of derde) teen langer dan de grote teen? Begin dan met minderen wanneer de basis van deze teen is bereikt.

Teen

Voor het breien van de teen worden minderingen gebruikt. De minderen worden niet in elke toer gedaan: in het schema hieronder is af te lezen wanneer er een mindering plaatsvindt. Minderen wordt als volgt gedaan:

Begin de toer aan de zijkant van de sok, op de naald waar de hiel ook mee gebreid is. Werk als volgt:

• Stap 1: Brei 1 steek recht;

• Stap 2: Maak een SSK;

• Stap 3: Brei recht tot er nog 3 steken op de hielnaald over zijn;

• Stap 4: Brei 2 steken recht samen, daarna nog 1 steek recht;

• Stap 5: Op de wreefnaald brei je 1 steek recht, daarna een SSK;

• Stap 6: Brei tot er nog 3 steken op de naald staan, brei 2 steken recht samen en de laatste steek recht.

Schematische weergave:

Schema voor minderingen bij de teen:

Sluiten van de teen

Ten slotte moet de teen gesloten worden. Er zijn verschillende manieren om dit te doen, maar in deze beschrijving leg ik de kitchener stitch uit.

oor dat de werkdraad waarmee je gaat afwerken lang genoeg is. De draad moet rechtsachter hangen voordat je met de kitchener stitch begint. Houdt de twee breinaalden parallel tegen elkaar aan en schuif de overgebleven steken richting het rechteruiteinde van de naalden.

Steek de werkdraad door de maasnaald en ga als volgt te werk:

• Stap 1: Averecht door de eerste steek op de voorste naald, laat de steek op de naald staan;

• Stap 2: Recht door de eerste steek op de achterste naald, laat de steek op de naald staan;

• Stap 3: Recht door de eerste steek op de voorste naald, laat deze steek van je breinaald afglijden. Vervolgens steek je de maasnaald averecht door de volgende steek op de voorste naald, deze steek blijft op de naald staan;

• Stap 4: Averecht door de eerste steek op de achterste naald, laat deze steek van je breinaald afglijden. Vervolgens steek je de maasnaald recht in de volgende steek op de achterste naald, deze steek blijft op de naald staan.

Je herhaalt stappen 3 en 4 tot je in totaal nog maar vier steken (twee steken op de

voorste en twee steken op de achterste naald) hebt staan. Je herhaalt nu voor de laatste

keer stap 3 en 4, maar laat alle steken van je naald afglijden. Werk de overgebleven

draad aan de binnenkant van je sok weg, en voilà!

Gefeliciteerd, je sok is klaar!